Met hart en ziel

Elk jaar geeft de HGJB ons weer een handreiking bij de start van het winterwerk. Dit jaar is het thema: ‘Met hart en ziel’. 

Een van de aangegeven teksten bij dit thema is de bekende samenvatting van de tien woorden van onze God: Luister, Israël! De HEERE, onze God, de HEERE is één! Daarom zult u de HEERE, uw God,  liefhebben met heel uw hart, met heel uw ziel en met heel uw kracht. Deze woorden, die ik u heden gebied, moeten in uw hart zijn (Deuteronomium 6:4-6).

Het zijn woorden uit de indrukwekkende afscheidsrede van Mozes. Hij formuleert liefde hier als een gebod. ‘De HEERE, onze God, De HEERE is de enige! Heb de HEERE lief met hart en ziel en met inzet van al uw krachten’. De meest beknopte samenvatting van alles wat God heeft gezegd over zichzelf en over wat Hij van ons vraagt. Alle tien geboden, ja het hele oude testament kan worden teruggebracht tot deze paar zinnen.

Als de tien woorden van God zo kort en bondig worden samengevat, wordt het niet simpeler, maar juist dieper. De vereenvoudiging van tien naar één betekent een verscherping. Alle uiterlijke kanten vallen weg. Er blijft over waar het om gaat: De HEERE is de enige en vraagt je complete liefde.

Met heel je hart, waarin je beslissingen neemt en je plannen maakt, waarin je wil zetelt. En met heel je ziel, waaruit je stemmingen en gevoelens voortkomen, waar de emoties zetelen. En met al je krachten, waarmee je je inzet voor de ander, waaruit je energie en lichaamskracht voortkomen. Het is de kern van de bijbel.

Dat woord had Israël nodig in Kanaän, het land van volheid en veelheid. ‘Straks brengt de HEERE u naar het beloofde land. U krijgt daar grote en mooie steden, huizen vol voorraden, wijnstokken en olijfbomen. U hoeft er niets voor te doen. Het ligt al voor u klaar. Geschenken van God voor zijn volk. Zorg er dan voor, dat u de Heere niet vergeet.’

Dat woord hebben wij ook nodig in de veelheid van ons leven. Achter de volheid en veelheid van het leven kan de HEERE uit het zicht raken. Mensen die in welvaart leven, zoals wij, vergeten zomaar hoe kostbaar voedsel is, hoe bijzonder vrede is en hoeveel mensen sterven van honger en oorlog.

In de veelheid en volheid van het leven vergeet je gemakkelijk dat de HEERE alleen de ene God is en van ons een ongedeelde liefde vraagt. Zonde kan tussen ons en God instaan. Wrok en bitterheid kan het omgaan met de Heere belemmeren. Maar ook door het vele kun je het zicht op Hem verliezen.

God liefhebben is een gebod. Een gebod vol genade. In deze opdracht buigt de HEERE zich naar ons toe. ‘Geef mij je hart,’ zegt Hij. ‘Weet je aan mij verbonden met je ziel. Toon je genegenheid voor mij met alle kracht.’ De Heere vindt ons blijkbaar zo waardevol dat Hij prijs stelt op onze liefde.

Ook het komende winterseizoen gaat het uiteindelijk over deze kern van de Bijbel ‘Heb de HEERE uw God lief…’. Dat is de boodschap die we onze kinderen mogen inprenten en vooral voorleven in de kerk, op de club, tijdens de kindernevendienst, op school, maar vooral ook thuis in onze gezinnen.